گسترش متدولوژی افزایش ایمنی جاده ها با رویکرد آموزش و اجرای قوانین
چکیده:
یافتههای مطالعه نشان میدهد برای
جلوگیری ازحوادث ترافیکی، مهارتخلف یک اصل اساسی درقوانین عبورومرورمحسوب
می شود. درمیان همه عوامل مؤثردرکاهش تخلفات ترافیکی، قوانین محکم
وبازدارنده به همراه آموزش ترافیک به استفاده کنندگان راه نقش بسیارمثبت
ومؤثری در ایمنی راه دارد.
در حال حاضر کشورهای پیشرفته بنا بر توصیه
سازمان بهداشت جهانی در سیاست ایمنی راه تجدید نظر کرده و برای علوم
رفتاری حداقل به همان اندازه علوم مربوط به راه و وسیلهنقلیه اهمیت قائل
شدهاند. این امر باعث گردیده که آموزش و اجرای قوانین در رأس سیاست جدید
ایمنی راهها قرارگیرد. بررسیهای انجام گرفته نشان میدهد که آموزش ایمنی
تنها مختص گروه خاص نظیر رانندگان یا کودکان نمیباشد بلکه هر فرد یا
افرادی، بخش یا ارگانی که به نوعی با ایمنی جادهها در ارتباط است را شامل
میشود. متدولوژی ارایه شده در این پژوهش آموزش ایمنی راه را در دو سطح
استفادهکنندگان از راه و مسؤلین و متخصصین در نظر گرفته است که در هر سطح
روشهای و محتوای آموزش متفاوت میباشد.
فهرست:
فصل اول: مقدمه و معرفی................................................................................................... 2
1-1-تعریف مساله و اهمیت آن.................................................................................................. 6
1-2- نتایج مهم
پژوهش............................................................................................................
9
1-3- فصلهای
پایاننامه............................................................................................................
9
فصل دوم: اصول و پارامترهای تاثیرگذار بر ایمنی جاده ها............................................ 12
2-1- تصادفات ترافیکی در سامانه حملونقل جاده ای ایران.......................................................... 12
2-2- رابطه بین ایمنی و تحرک.................................................................................................. 13
2-3- عوامل ایجاد تصادفات جاده ای......................................................................................... 16
2-3-1- عامل
انسانی.................................................................................................................
16
2-3-2- عامل
راه.....................................................................................................................
19
2-3-3- عامل وسیله
نقلیه...........................................................................................................
24
2-3-4- عوامل
محیطی..............................................................................................................
25
فصل سوم: مروری بر مطالعات پیشین................................................................................... 28
3-1- آموزش ایمنی راه توسط تورهای تئاتری............................................................................. 29
3-2- آموزش ایمنی راه در مدارس............................................................................................. 35
3-3- اعمال مقررات بر کاهش تصادفات جادهای در برخی کشورهای اروپایی................................ 43
3-4- نقش و تبیین نکات محوری آموزش موتورسیکلترانان با هدف افزایش ایمنی......................... 49
فصل چهارم: بررسی روشهای آموزش قوانین و رانندگی.................................................. 56
4-1- بررسی اصول وروشهای آموزش ترافیک و قوانین درکشورآلمان............................................ 57
4-1-1- گواهینامه برای هدایت وسائط نقلیه موتوری..................................................................... 59
4-1-2- طبقه بندی مجوزهای رانندگی (انواع گواهینامه های رانندگی) در آلمان.............................. 64
4-1-3- تمرینات وامتحان رانندگی یک متقاضی دریافت گواهینامه................................................ 64
4-1-3- آشنایی وآموزش ضوابط ومقررات وقوانین عمومی........................................................... 65
4-2- روشهای آموزش رانندگی درکشورآمریکا.......................................................................... 68
4-2-1- انواع گواهینامه
رانندگی................................................................................................
68
4-4- روشهای آموزش رانندگی در ژاپن..................................................................................... 75
4-4-1- عناوین برنامه های آموزشی........................................................................................... 75
4-3-2- تدابیر ایمنی ترافیک در سطح کشور ژاپن........................................................................ 77
4-3-3- آموزش ایمنی رانندگی درمؤسسه آموزش مرکزی ژاپن..................................................... 78
4-3-4- صدورگواهینامه در ژاپن................................................................................................ 83
4-4- روشهای آموزش رانندگی وکسب گواهینامه رانندگی درایران................................................ 87
4-4-1- مراحل آموزش هنرجویان درآموزشگاههای کشور........................................................... 88
4-4-2- آزمایشات رانندگی...................................................................................................... 88
4-4-3- منابع
آموزشی..............................................................................................................
89
4-4-4- صدورگواهینامه رانندگی............................................................................................... 90
فصل پنجم: بررسی متدولوژی آموزش ایمنی راه.............................................................. 97
5-1- بررسی متدولوژی آموزش ایمنی........................................................................................ 97
5-1-1- مفهوم آموزش ایمنی راه................................................................................................ 99
5-1-2- آموزش مستمراصول ایمنی راه....................................................................................... 101
5-2- اعمال قوانین و
مقررات...................................................................................................
143
5-2-1-تعیین عوامل و پارامترها مؤثر در نحوه اجرای اعمال قوانین ومقررات.................................... 144
5-2-2- اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی و نظارت براجرای آنها................................................. 146
نمونه موردی آمارگیری انجام شده در زمینه نقش آموزش و اجرای قوانین در فرهنگ عبور و مرور 150
دور نمای آینده تصادفات و راه های برون رفت................................................................ 163
مقدمه......................................................................................................................................
164
بخش اول: وضعیت عمومی محیط ترافیکی کشور.............................................................. 165
1-1: وسیله
نقلیه........................................................................................................................
165
1-2:
انسان...............................................................................................................................
165
1-3:
راه..................................................................................................................................
166
1-4 مدیریت
ترافیک................................................................................................................
166
1-5 خسارات عمومی ناشی از ترافیک در کشور........................................................................... 166
1-6 چالشهای عمومی محیط ترافیکی کشور................................................................................. 167
بخش دوم
2-1 وضعیت تصادفات کشور از نگاه آمار (83-87)...................................................................... 168
2-2-1 شاخص شدت تصادفات................................................................................................. 169
2-2-2 شاخص نسبت تعداد تلفات به مجموع تعداد تلفات و مجروحین............................................ 170
2-2-3 شاخص ریسک ترافیک.................................................................................................. 172
بخش سوم : مقایسه با سایر کشور.......................................................................................... 175
مقایسه شدت
تصادفات..............................................................................................................
176
بخش چهارم: مقایسه پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و روانی تصادفات جاده ای.............. 178
4-1 پیامدهای
اقتصادی..............................................................................................................
178
4-2 پیامدهای تلفات
انسانی.......................................................................................................
180
4-3 پیامدهای اجتماعی و
روانی..................................................................................................
181
بخش پنجم: راههای برون رفت........................................................................................... 182
5-1 : راه برون رفت از این معضل اجتماعی در جمله زیر خلاصه می شود........................................ 182
5-2 :رویکردها و
راهبردها........................................................................................................
185
فصل ششم: نتیجهگیری و پیشنهادات..................................................................................... 192
6-1- خلاصه و
نتیجهگیری........................................................................................................
192
6-2- پیشنهادات برای ادامه
تحقیق..............................................................................................
200
منابع و
مآخذ.........................................................................................................................
208
فهرست منابع
فارسی..................................................................................................................
208
فهرست منابع
لاتین....................................................................................................................
209
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
شکل 1-1: نمودار تصادفات در آسیا، آفریقا و کشورهای توسعه یافته را در مقابل تعداد مرگ و میرها 3
شکل(1-2): مدل رگرسیون تعداد کشتهها در طی سال................................................................... 5
شکل (3-1): موقعیت خط عبور................................................................................................... 51
شکل(5-1) : تعریف آموزش ایمنی راه........................................................................................ 100
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول(1-1): آمار تصادفات، تلفات، مجروحین، شاخص شدت تصادفات و درصد تغییر هر یک طی سالهای 78 تا 83 4
جدول (3-1) : نسبت فایده به هزینه راهبردهای مختلف افزایش ایمنی در نروژ................................... 49
جدول (1-4): نمره بندی نحلفات رانندگی................................................................................... 74
جدول (5-1): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی پرسنل پاسگاههای راهنمایی و رانندگی برون شهری....................... 105
جدول (5-2): دروس مورد نیاز جهت دوره بازآموزی پرسنل واحدهای صدور گواهینامه.................... 106
جدول (5-3): دروس مورد نیاز جهت دوره آموزشی سیستمهای پردازش اطلاعات تصادفات جادهای 107
جدول (5-4): مفاد آموزشی دوره ایمنی در ترافیک جهت آموزش معاونین راهنمایی و رانندگی مناطق 108
جدول (3-5): مفاد آموزشی مورد نیاز برای مربیان تعلیم رانندگی.................................................... 109
جدول (3-6): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت بازآموزی مسئولین فنی شرکتهای حمل و نقل بار 113
جدول (5-7): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت مسئولین فنی شرکتهای حمل و نقل بارهای ویژه 114
جدول (5-8): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت مسئولین فنی شرکتهای حمل و نقل مسافر.................... 115
جدول (3-9): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی پرسنل تیمهای امدادرسانی پزشکی شبکه راهها 116
جدول (5-10): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی تیمهای امدادرسانی فنی راهها 117
جدول (5-11): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی معلمین مدارس................................... 120
جدول (5-12): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی کارشناسان مراکز معاینه فنی خودروها 121
جدول (5-13): مفاد آموزشی مورد نیاز جهت داوطلبین شرکت در آزمون اخذ گواهینامه پایه 2 125
جدول (5-14): روشهای تکمیلی آموزش رانندگان...................................................................... 126
جدول (5-15): مفاد آموزشی لازم جهت دوره تعلیم رانندگی رانندگان حرفهای................................ 127
جدول (5-16): روشهای تکمیلی آموزش رانندگان حرفهای.......................................................... 128
جدول (5-17): مفاد آموزشی مورد نیاز رانندگان حمل محمولات ویژه............................................ 129
جدول (5-18): حداقل مفاد آموزشی و بروشورها و نوارهای کاست جهت ارائه به مراجعین دوائر راهنمایی و رانندگی 130
جدول(5-19): مفاد آموزشی و بروشورها و نوارهای کاست آموزشی جهت ارائه به مراجعین مراکز معاینه فنی خودروها 131
جدول (5-20): حداقل مفاد آموزشی مورد نیاز جهت دوره بازآموزی متخلفین ترافیکی...................... 132
جدول (5-21): حداقل مفاد آموزشی بروشورها و نوارهای کاست آموزشی جهت رانندگان ترانزیت 133
جدول (5-22): روشهای آموزش کودکان قبل از سنین مدرسه و دانشآموزان................................. 136
جدول (3-23): حداقل مفاد آموزشی بروشورها و گاهنامهها و نشریات مربوط به مسافرین................... 138
